Geluiden

Het is zondag. Ík ben in de Forest Lodge, een klein conferentiecentrum in Ukunda, Kenia, om daar samen met Johan Gelauf een intensieve tweedaagse training te leiden voor 15 Keniaanse inspecteurs (Zone Officers). Om ons heen bevinden zich allerlei kerken: de Pinkstergemeente, the Catholic Church en de Presbyterian Church, the True Christian Church en de the Church of Christ en allerlei varianten die niet zozeer zijn ontstaan langs lijnen van ware en minder ware gelovigen, maar die met stamverbanden, buurtgemeenschappen en historische factoren samenhangen.

Ukunda ligt tegen de doorgaande weg van Mombasa naar Tanzania aan. Zelfs op zondag zoeken veel vrachtwagens, taxibusjes, auto's, waterverkopers met hun karren, heel veel fietsers die van alles vervoeren en voetgangers zich een weg. En als je een toeter hebt dan gebruik je die.

Ook de moslims zijn ruim vertegenwoordigd in de wijk. Dat zie je op straat en dat hoor je een aantal keren per dag. Vier muezzins zorgen door de dag heen voor een stipte interpunctie, ieder vanaf zijn eigen minaret. Ze zouden samen een fuga kunnen maken van hun ochtendgebed. Je vraagt je af waarom de polyfonie aan de Islam voorbij gegaan is. En door alles heen staan tientallen stereotorens te blasten alsof dat tegenwoordig de manier is om je territorium af te bakenen. Ik hoor zeven kerkkoren zich al een uur of twee wezenloos zingen met wat 'Kenya's got Talent' lijkt met dit verschil dat de kandidaten niet na elkaar zingen, maar allemaal door elkaar heen. Gelukkig leren wij van jongsafaan geluiden te filteren, zodat we achtergrondgeluiden kunnen negeren. Anders zou ik niet samenhangend meer kunnen denken. Wanneer zal over het maken van geluid een milieuheffing worden berekend? Mijn broer heeft dat al eens bepleit bij zijn promotie: dat tot de rechten van de mens het recht op stilte zou moeten behoren.

De deelnemers aan ons programma zitten buiten onder de bomen. Ze voeren diepgaande gesprekken over onderwijs en hoe ze dat beter kunnen krijgen. Het buiten sluiten van al die geluiden kost een deel van de concentratie. Het valt me opnieuw op dat de onderlinge communicatie zo prachtig verloopt. Het is hier zo gewoon om te luisteren naar de ander, om hem of haar niet in de rede te vallen, om de tijd te nemen voor een gesprek. Het hoge tempo waarin ze dingen oppakken, er hun eigen versie van maken en er vervolgens mee aan het werk te gaan, verbaast me steeds weer. Hoe doen ze dat en waarom duurt het bij ons vaak zo lang?

We werken de hele dag aan het scherp krijgen van doelen. En daarbij moeten we er voor waken dat de doelen niet die van anderen zijn: de overheid, het districtsbestuur, de ouders, het Teacher Trainings Centre (pabo). Bijna gretig zijn aan het eind om morgen weer verder te gaan. Dit is nieuw voor hen: samen diepgaand van gedachtewisseling over onderwijs.

Terug in het hotel bereiden Johan en ik het programma voor de volgende dag voor. We beginnen met een verhaal, met een voorbeeld van onze persoonlijke strategische doelen om dan uit te komen op een strategisch plan tot 2015. Het is meteen een voorbereiding op de workshop die we komende dinsdag en woensdag met het Teacher Trainings College Shanzu in Mombasa gaan doen.

Dick de Groot