Dag 4 En los gaan ze

Een beetje last van de darmen hier en daar (een colaatje dan maar?), een paar bleke smoeltjes ondanks de zongebruinde start en toch ook wat minder geslapen deze nacht. Warmte en wedstrijdspanning, schat ik maar in. Met of zonder deze ongemakken staan de goed voorbereide teams te trappelen om te vertrekken. Het eerste team al om 6.30 uur,voor het geval jullie de indruk hebben gekregen dat dit een vakantie is. Zondagavond - ja ook in het weekend wordt hier gewerkt - hebben de workshopteams hun ideeën uitgewisseld en van elkaar gejat. Interessant hoe zo een breed gedragen opbouw van de workshops ontstaat die alle groepen blijken te gaan hanteren. Tip voor directeuren, die moeite hebben met de uitwerking van de schoolvisie in de praktijk door sommige leerkrachten: stuur ze een keer mee naar Kenia. Alles is er nog onbekend: de collega's, de omgeving, de taal, het niveau, de inhoud, de reacties van de doelgroep en van de teamgenoten. Als je op elkaar bent aangewezen in een onzekere situatie ontstaan er prachtige processen en euforie over de effecten.

Omdat 3 uur reizen me toch wat onaantrekkelijk voorkomt, besluit ik met mijn filmcamera mee te gaan naar de Galu Primary School in het Msambweni-district met René, Hanny, Sophia en Jacqueline een half uur rijden van ons hotel. Natuurlijk realiseer ik me dat dit de druk nog wat extra kan verhogen, maar gelukkig hebben ze er geen probleem mee. Om 9.00 uur zitten er drie Kenianen in een prachtig opgebouwde shade. Dat doen ze zonder op hun pols (??) te kijken met gemak tot half tien. Zitten en zijn kunnen Kenianen heel goed. Wij hebben het horloge en zij hebben de tijd. Als de meesten zijn binnengedruppeld en het druppelen nog doorgaat tot 11 uur - zo veel meer druppelt hier tenslotte niet - begint het Msambweni-team met een groepsopdracht aan de hand van foto's uit Nederland. Mochten ze ooit naar Nederland komen, dan hoeven ze in ieder geval niet meer naar Volendam, de Keukenhof, de Zaanse Schans of een haringkar. Waarom Nederlanders op houten schoenen lopen en rauwe vis boven hun mond hangen, valt nauwelijks uit te leggen. Ga nu nog maar eens vertellen, dat het nauwelijks voorkomt. De opdracht valt goed en het ijs is snel gebroken; misschien is gesmolten meer op zijn plaats. Omdat het thema rekenen in groep 3 en 4 is en het niveau nog onbekend, trekt het team allerlei opdrachten en werkvormen uit de rugzak om te achterhalen wat ze in Kenia al doen en waar de vragen liggen. Net voor het hoogtepunt besluit ik naar het Tiwi-team op de Mwalagulu Primary in het Kwale-district te gaan om daar nog wat leuke opnames te maken. Uitstellen van behoeftes getuigt immers van een hoge emotionele intelligentie.

Terwijl Angela professioneel de flaps met successen in het Keniaanse rekenonderwijs bespreekt, vertelt Harold me dat er 7 mensen meer zijn komen opdagen dan verwacht. De tol van de roem die deze groep is vooruit gesneld. Niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat Laura hier vorig jaar ook al optrad. De sfeer is actief en een paar succespunten vallen me zeker op: het gebruik van materialen uit de omgeving, het groepswerk, het gebruik van liedjes, dat rekenen een praktisch vak is , het actieve deelname bevordert en ..... dat meeste kinderen rekenen leuk vinden! Het maakt me nieuwsgierig naar de problemen waar de leraren tegenop lopen en ik word op mijn wenken bediend. De leerlingen hebben moeite met het Engels en dus ook met contextopgaven, ze schrijven de 3 en de 6 verkeerd om, er is te weinig materiaal en ze zetten bij optellen en aftrekken van bijv. 24 + 3 de 3 onder de twee. Zie ik hier een Oudhollandse gewoonte in Kenia opduiken? De successen komen vooral op het conto van de leraar, de knelpunten liggen aan de leerlingen. Ik bedenk dat het stellen van de juiste vraag hierbij een rol kan spelen en besluit dit vanavond bij de evaluatie aan te kaarten.

Dan is het pauze en lunchtijd en de Kenianen nestelen zich in de schaduw van de grote baobab. Het 'zijn' neemt een aanvang en de door de school verzorgde lunch komt een uur later dan gepland. De Nederlanders wachten, uit beleefdheid of om de kat uit de boom te kijken, waardig tot het laatst met aanschuiven. Rijst met rundvlees en banaan. Maar waar is het bestek? Moedig en een tikje onhandig gaan de vingers naar het bord, eerst voorzichtig twee maar als dat niet opschiet al snel met de hele hand. De Kenianen zien het geamuseerd aan. Als de middag slechts een kwartier achter op het schema begint, lijkt de levendigheid van die ochtend er een beetje uit. Harald stelt een energizer voor en sloft naar buiten. Sloffen kunnen Kenianen trouwens ook erg goed. 'Ze zakken een beetje in hè?' vertrouwt hij me toe. 'Ja, en hoe is dat bij jullie?' Hij lacht, de spiegel werkt. Elske neemt energiek een energizer ter hand en de hele zaak bloeit op. Een nieuw hoogtepunt nadert, ik besluit dat ik dat nog niet aankan en keer terug naar het Msambweni-team voor de apotheose. En die mag er zijn. Met creatieve en originele ideeën laten de Kenianen zien welke reken- en wiskundeopgaven je allemaal kunt doen met ballonnen. En zo blijkt er inderdaad sprake van uitwisseling van ideeën.

Eenmaal terug in het hotel worden Jan ik overspoeld met vergelijkbare, enthousiaste verhalen, vooral Janneke is niet meer te stuiten, en 's avonds om tien uur zijn alle teams nog druk met de voorbereiding voor dinsdag.

Mijn spreuk van deze dag:

Wie op elkaar is aangewezen, wordt zelden afgewezen.