Toen in 2007 Gert Jan Veeter en Jan Uitdehaag de eerste schoolleidersopleiding van Teachers4teachers vormgaven, hadden zij niet kunnen bevroeden, waar dat heen zou gaan en op welk punt de opleiding in 2024 zou zijn aanbeland. Omdat ik hier in Kenia al veelvuldig heb moeten uitleggen hoe dat nu precies zit, voor de lezers thuis eerst een korte samenvatting. De opleiding is ingenieus opgezet, begonnen met 16 Keniaanse schoolleiders met potentie, 3 Nederlandse trainers en 8 Nederlandse coaches, die na twee dagen opleiding de ‘coaching on the job’ voor hun rekening namen. Op dit moment (in feite al sinds 2020) zijn er alleen nog Keniaanse trainers en Keniaanse coaches, door de Nederlanders opgeleid. Klaar, zou je zeggen. Dat is iets te kort door de bocht. Omdat er natuurlijk mutaties plaatsvinden, worden er nieuwe coaches opgeleid en straks ook nieuwe trainers. De nieuwe coaches krijgen een dag opleiding per bezoek en gaan dan de praktijk in om de schoolleiders te coachen. Daarbij worden ze zelf gecoacht door onze afgestudeerde Keniaanse coaches, ook in de periode, dat wij er niet zijn. Zo grijpt alles in elkaar en wordt het geheel steeds meer een Keniaanse verantwoordelijkheid. We noemen dat ‘shifting the power’.
En nu komt daar bovenop een samenwerking met het Teachers Training College in Kinango met het doel het curriculum gezamenlijk accreditatierijp te maken.
Woensdag bezochten Gert Jan Veeter en Michiel Leijser de opleiding. Hun bevindingen:
‘Voorafgaande aan het overleg waren we zenuwachtig of er nog steeds positief gekeken wordt naar de samenwerking. Daarnaast waren we nieuwsgierig of de taakverdeling en daarmee de verantwoordelijkheid eerlijk verdeeld zou gaan worden tussen het Nederlandse en het Keniaanse deel van het ontwikkelteam (Keniaanse en Nederlandse onderwijsprofessionals, die de nieuwe cursus/opleiding gaan schrijven).
Afgelopen zondag hadden we nog een extra overleg ingepland met de Keniaanse T4T trainers om de uitdagingen, kansen, maar ook hun zorgen goed in kaart te krijgen. Dit was een fijn gelijkwaardig overleg waarin de kansen en bedreigingen eerlijk op tafel zijn gelegd. Met onder de arm het conceptprogramma en de informatie van de trainers arriveerden we na een lange hobbelige rit op het Teaching Trainers College (TTC). De ontvangst was hartelijk en na een rondleiding (het aantal studenten bleek in drie jaar van 43 naar ca 650 gegroeid) en een smaakvolle lunch konden we (bijna 😊) op tijd starten met het overleg. Bij het overleg sloten ook Jan Uitdehaag en Belinda Oolman digitaal aan vanuit Nederland. Zij zijn steeds betrokken geweest bij het schrijven van het eerste concept. Dit was al de derde digitale vergaderingen met het TTC-T4T ontwikkelteam. De techniek staat voor niks, hoewel live toch fijner is.
Enthousiast kwamen we woensdagavond laat pas terug in het hotel. Ze waren enthousiast over het overleg. Alle aanwezigen waren goed voorbereid, de betrokkenheid was groot. Er zal nog veel geregeld, ontwikkeld, afgestemd en geschreven moeten worden, maar het gevoel hierover is positief. We moesten ons tijdens het overleg dan ook af en toe in de arm knijpen, zal het echt gaan lukken? We staan voor een kansrijke ontwikkeling samen. Er zijn binnen het ontwikkelteam afspraken gemaakt voor de komende weken en maanden. De taken zijn verdeeld. In december staat er weer een online overleg gepland.’
De coaching
Intussen bezocht ik, na een intensieve en vruchtbare dag training, de coaches in de praktijk. Het was ongelofelijk hoe de theorie van maandag, als een zonnestraal uit een bewolkte hemel, in luttele seconden de coach het licht deed zien. Omdat we in de training het belang van kennis van communicatiestijlen hadden benadrukt, vroeg Mwanajuma Viiri haar schoolleider naar diens stijl(en). Zij bleek een expressieve en resultaatgerichte stijl te hebben. Madam Viiri heeft zelf een analytische stijl. Deze combinatie kan nog wel eens irritatie opleveren, want waar de eerste met veel afwisseling en pret op het doel af wil gaan wil Mwanajuma juist eerst alle details goed weten. Het duurde dan ook niet lang of de schoolleider begon onrustig op haar stoel de schuiven en met haar benen te bewegen. Het ontging Mwanajuma, druk in haar hoofd met analyseren. Tot ineens de hemel openbrak en ze zag, dat de scholleider zich begon te vervelen. ‘How do you like my way of coaching you?’, vroeg ze. ‘You are doing very well,’ was het politiek correcte antwoord. ‘Which part in particular you like?’, vroeg Mwanajuma door. Een sleutelmoment, want langs deze weg begreep ze, dat de behoeftes van de schoolleider iets anders vroegen, dan wat zij deed.
Ruud Musman

